JANCZUKOWICZ JERZY, płetwonurek, instruktor nurkowania, kolekcjoner

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Jerzy Janczukowicz, 2019
Partner serwisu Gedanopedia

JERZY JANCZUKOWICZ (8 X 1938 Wilno – 27 VII 2020 Gdańsk), płetwonurek, instruktor nurkowania, kolekcjoner. Syn Wandy, absolwentki studium nauczycielskiego, nauczycielki w Wilnie, i Pawła, absolwenta Wydziału Architektury i Budownictwa na Politechnice Warszawskiej, w Wilnie pracującego w budownictwie, po kampanii wrześniowej jeńca oflagu, członka organizacji podziemnych, doktora inżyniera na Politechnice Gdańskiej (PG), radnego Gdańska.

Od 15 IX 1945 przebywał z rodziną w Gdańsku. Maturę zdał w V Liceum Ogólnokształcącym, w 1963 ukończył Wydział Budownictwa Lądowego PG. Nie ukończył drugiego kierunku studiów na Wydziale Siłowni Okrętowych PG z powodu otrzymania na czwartym roku powołania do odbycia dwuletniej służby wojskowej.

Pracował między innymi w Wydziale Inwestycji Stoczni Gdańskiej (14 XI 1966 – 25 IX 1969), pracowni projektowej PG, Przedsiębiorstwie Robót Hydrotechnicznych Hydrobudowa (16 III 1970 – 15 II 1973); był kierownikiem gdańskiego oddziału Centralnego Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Budownictwa Hydrotechnicznego (COBRBH) Energopol. Od 1 XII 1994 prowadził Centrum Badań Podwodnych „Rekin”, zajmujące się głównie naprawą statków i łodzi, w tym naprawą i budową nowych sekcji, modernizacją i budową kutrów rybackich, regeneracją konstrukcji stalowych, naprawą nadbudówek.

W trakcie studiów był współzałożycielem Klubu Płetwonurków „Rekin”, powstałego 15 XI 1957 na PG z inicjatywy grupy członków Zrzeszenia Studentów Polskich pod opieką merytoryczną prof. Stanisława Szymborskiego. Siedziba klubu do 1958 mieściła się w Bratniaku PG przy ul. Narutowicza 11/12. Od 1958 pełnił funkcję prezesa klubu, którego siedzibę i magazyny przeniósł do otrzymanej przez ojca w 1945 (wówczas zrujnowanej) willi Rekin przy ul. Hołdu Pruskiego 6 w Oliwie.

Od lat 60. XX wieku wraz z innymi członkami klubu prowadził działalność zarobkową w ramach Zrzeszenia Studentów Polskich, polegającą głównie na oczyszczaniu podwodnych części kadłubów statków, polerowaniu śrub, kontroli sterów jednostek stojących w porcie i na redzie. Z czasem działalność ta została rozszerzona o poszukiwania zatopionych wraków, początkowo głównie lotniczych, traktowanych jako źródło cennych surowców wtórnych (aluminium). Działalność eksploratorską na wodach śródlądowych i morskich prowadził na podstawie dokumentacji dotyczącej zatopionych obiektów, którą w dużej mierze zebrał samodzielnie dzięki ankietom rozsyłanym do Państwowych Gospodarstw Rybackich.

Kolekcjoner pojazdów zabytkowych. W latach 2001–2013 eksponował przed willą Rekin zakupiony od Agencji Mienia Wojskowego za cenę złomu czołg T-34/85 oraz kilka wojskowych ciężarówek. Po obłożeniu podatkiem przez Zarząd Dróg i Zieleni w Gdańsku za zajmowanie pasa drogowego zdecydował o przewiezieniu czołgu i samochodów do skansenu w Żukowie. W jego kolekcji znajdowały się także zakupione od prywatnych właścicieli samochody: mercedesy 170VB, 170VA, 230 i 290 Pullmann, DKW Furgon, Stoewer Greif Junior, Willys MB, Ford GP, ZiŁ-157, GAZ-63A i GAZ-67 Czapajew. KA

Eksploracje śródlądowe Jerzego Janczukowicza, Klubu Płetwonurków „Rekin” i Centrum Badań Podwodnych „Rekin”
Rok Miejsce* Obiekt Uwagi
1961 województwo warmińsko-mazurskie Junkers Ju-188 D2 – niemiecki dwusilnikowy samolot rozpoznawczy i bombowy wydobyty w całości wrak przetopiono na surowce wtórne
1962 województwo warmińsko-mazurskie Bell P-39 Airacobra – amerykański samolot myśliwski w służbie lotnictwa ZSSR wydobyto fragmenty wraku
1990 województwo świętokrzyskie Panzerkampfwagen V Panther – niemiecki czołg średni wydobyty w całości przy współpracy z Muzeum Wojska Polskiego; eksponat prywatnej kolekcji w USA
1992 województwo pomorskie Focke-Wulf Fw 190 – niemiecki samolot myśliwski wydobyto fragmenty wraku
1993 województwo pomorskie dłubanka wydobyta w całości; eksponat Muzeum Archeologicznego w Gdańsku
1995 województwo warmińsko-mazurskie Panzerkampfwagen IV – niemiecki czołg średni wydobyto fragmenty kadłuba; eksponat w prywatnej kolekcji w Polsce
1995–1998 województwo szczecińskie Boeing B-17 Flying Fortress – amerykański czterosilnikowy samolot bombowy wydobyto fragmenty wraku
1999 województwo zachodniopomorskie Messerschmitt Me-109G – niemiecki samolot myśliwski wydobyty w całości, odrestaurowany; eksponat Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie
2010 województwo warmińsko-mazurskie Messerschmitt Me 410 Hornisse – niemiecki samolot myśliwsko-bombowy wydobyto fragmenty wraku
*Województwa według współczesnego podziału administracyjnego.
KA
Eksploracje morskie Jerzego Janczukowicza, Klubu Płetwonurków „Rekin” i Centrum Badań Podwodnych „Rekin”
Rok Miejsce Obiekt Uwagi
1973–1995 Morze Bałtyckie, akwen w okolicach Łeby „Wilhelm Gustloff” – niemiecki statek transportowy, zatopiony w 1945 roku w 1973 dwutygodniowa eksploracja 28 nurków z wykorzystaniem trzech statków oraz zaprojektowanego i zbudowanego w klubie dzwonu nurkowego Ania; największa wyprawa nurkowa na Bałtyku;
w późniejszych latach ponad 20 zejść na wrak;
współpraca z Heinzem Schönem (1926–2013), uratowanym marynarzem z „Gustloffa”, później autorem publikacji na temat zatopionych w 1945 roku na Bałtyku statków z uchodźcami, pochowanym w 2013 roku na wraku;
w latach 70. wydobyto z „Gustloffa” między innymi trzy kotwice i śrubę napędową (na polecenie Urzędu Morskiego), które miały być wykorzystane w nowo budowanych polskich statkach, lecz ostatecznie zostały oddane na złom; w
willi Rekin przechowywany jest mosiężny żyrandol, fragment relingu schodni między pokładami B i C oraz celownik optyczny
1992 Morze Bałtyckie, Ławica Słupska odkrycie wraku niemieckiego tankowca „Bürgermeister Petersen”, zatopionego w 1945 roku
1992 Bałtyk, akwen w okolicach Stilo zejście na „West Star”, duński masowiec, który zatonął w 1971 roku.
1995 Bałtyk, akwen w okolicach Łeby „Svanhild” – szwedzki drobnicowiec, zatonął w 1944 roku
1997 Bałtyk, akwen w okolicach Kołobrzegu „Holland” – holenderski statek, zatopiony w 1941 roku udział 29 płetwonurków z polskich klubów
1998 Bałtyk, akwen w okolicach Helu U-272 (typ VII) – niemiecki okręt podwodny, zatopiony w 1942 roku
1998 Bałtyk, akwen w okolicach Ustki poszukiwania zatopionego U-Boota
1999 Bałtyk, wybrzeże w okolicach Stegny Sonderkraftfahrzeug 6 – niemiecki ciągnik półgąsienicowy wydobyto podwozie
KA
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii